در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « السُّوقُ دارُ سَهْوٍ وَغَفْلَةٍ فَمَنْ سَبَّحَ فيها تَسْبيحَةً كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِها ألْفَ ألْفَ حَسَنَةٍ ؛ بازار محل سهو و غفلت است كسى كه آنجا به ياد خدا باشد و تسبيحى بگويد خداوند هزار هزار حسنه براى او خواهد نوشت » . « 1 » در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم « . . . وَشَرَّ بِقَاعِ الْأَرْضِ الْأَسْوَاقُ وَهُوَ مَيْدَانُ إِبْلِيسَ يَغْدُو بِرَايَتِهِ وَيَضَعُ كُرْسِيَّهُ وَيَبُثُّ ذُرِّيَّتَهُ ؛ بدترين ميدان روى زمين بازارهاست كه ميدان ابليس است . صبحگاهان پرچم خود را در بازار مىآورد و كرسى خود را در آنجا مىنهد و فرزندانش را در تمام بازار متفرق مىسازد ( تا مردم را فريب دهند و به معاملات ناروا بپردازند ) » . « 2 » البته اين احاديث بدان معنا نيست كه در بازار افراد با ايمان و متعهد و مقيد به حلال و حرام وجود ندارد ، زيرا قشر مهمى از بازاريان ، افرادى متعهداند ، بلكه هشدارى است به اينكه در بازار لغزشگاه‌ها فراوان است ؛ لغزشگاه‌هايى كه در جاهاى ديگر كمتر يافت مىشود ، بنابراين همهء مسلمانان بايد مراقب آن باشند . اضافه بر اين در اطراف بازار نيز گاه مراكزى براى افراد بىبند و بار و آلوده ديده مىشود كه مشكلات را افزون مىكند . آن‌گاه امام در بيست و پنجمين اندرز او را به نكتهء مهم ديگرى توجّه مىدهد ، مىفرمايد : « بيشتر به افراد پايين‌تر از خود نگاه كن ، زيرا اين كار درهاى شكر را بر روى تو مىگشايد » ؛ ( وَأَكْثِرْ أَنْ تَنْظُرَ إِلَى مَنْ فُضِّلْتَ عَلَيْهِ ، فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ أَبْوَابِ الشُّكْرِ ) . بديهى است هنگامى كه انسان به زيردست خود نگاه كند و فزونى نعمت‌هاى الهى را بر خود بنگرد ، از فضل و رحمت الهى بيشتر خشنود مىشود و زبانش به

--> ( 1 ) . كنزالعمال ، ح 9330 ( 2 ) . بحارالانوار ، ج 81 ، ص 11 ، ح 87